🚶‍♀️ પગની નસ દબાતી હોય તો શું કરવું?

પગની નસ દબાતી હોય તો શું કરવું

 

પગની નસ દબાવાની સમસ્યા (Pinched Nerve) માં પગમાં દુખાવો, ઝણઝણાટી, ખાલી ચઢવી કે જડતા જેવી તકલીફો થઈ શકે છે. જોકે, આ સમસ્યા ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરે તે પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી ખૂબ જ જરૂરી છે, પરંતુ પ્રારંભિક તબક્કે રાહત મેળવવા માટે કેટલાક ઘરેલું ઉપચાર અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર ઉપયોગી થઈ શકે છે.

---

રાહત મેળવવા માટેના પ્રાથમિક ઉપાયો

પગની દબાયેલી નસમાં રાહત મેળવવા માટે નીચેના ઉપાયો અજમાવી શકાય છે:

૧. આરામ (Rest)

• સંપૂર્ણ આરામ: જે ક્રિયાઓથી દુખાવો વધતો હોય તે તરત જ બંધ કરી દેવી અને અસરગ્રસ્ત પગને આરામ આપવો.

• શરીરની સ્થિતિ બદલવી: લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં ઊભા રહેવું કે બેસી રહેવાનું ટાળવું. બેસતી વખતે પીઠને ટેકો આપવો અને પગને થોડો ઊંચો રાખવો.

૨. ગરમ અને ઠંડો શેક (Hot and Cold Compress)

• ઠંડો શેક (Cold Compress): સોજો અને દુખાવો ઓછો કરવા માટે અસરગ્રસ્ત વિસ્તાર પર ૧૫-૨૦ મિનિટ માટે બરફનો શેક કરવો (બરફને કપડામાં વીંટીને).

• ગરમ શેક (Hot Compress): રક્ત પરિભ્રમણ સુધારવા અને જડતા દૂર કરવા માટે ગરમ પાણીની થેલીનો શેક કરવો.

• બદલાવ: અમુક નિષ્ણાતો બંને શેક વારાફરતી કરવાની સલાહ આપે છે.

૩. હળવી કસરત અને સ્ટ્રેચિંગ (Mild Exercise and Stretching)

• હળવું સ્ટ્રેચિંગ: ડોક્ટરની સલાહ મુજબ અથવા ફિઝિયોથેરાપિસ્ટના માર્ગદર્શન હેઠળ હળવા સ્ટ્રેચિંગ કરો. આનાથી નસ પરનું દબાણ થોડું હળવું થઈ શકે છે.

• ચાલવું: જો દુખાવો ન થતો હોય તો હળવું ચાલવાથી રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે છે.

---

🥗 આહાર અને પોષણ સંબંધિત ફેરફારો

નસોના સ્વાસ્થ્ય માટે પૌષ્ટિક આહાર લેવો જરૂરી છે:

• એન્ટીઑકિસડન્ટયુક્ત ખોરાક: ફળો, શાકભાજી અને આખા અનાજનું સેવન વધારવું, જે સોજો ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

• વિટામિન્સ:

  • વિટામિન B12: નસોના સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. (દૂધ, દહીં, ચીઝ, માછલી વગેરે)

  • વિટામિન C: નસોને મજબૂત બનાવવા માટે (લીંબુ, નારંગી, આમળા, પપૈયું).

  • વિટામિન E: રક્ત પરિભ્રમણ સુધારવા માટે (બદામ, કેળા, લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી).

• પાણી: દિવસભર પૂરતું પાણી પીવું (ઓછામાં ઓછા ૮-૧૦ ગ્લાસ) જેથી નસો હાઇડ્રેટેડ રહે અને રક્ત પરિભ્રમણ યોગ્ય રહે.

---

🌿 ઘરેલું અને આયુર્વેદિક ઉપાયો (નિષ્ણાતની સલાહ સાથે)

કેટલાક પરંપરાગત ઉપાયો પણ રાહત આપી શકે છે:

• મેથીના દાણા: મેથીના દાણાને આખી રાત પલાળીને સવારે તેની પેસ્ટ બનાવી અસરગ્રસ્ત જગ્યા પર લગાવવાથી સોજો અને દુખાવો ઓછો થઈ શકે છે.

• ચૂનો: સોપારીમાં વપરાતો ચૂનો (એક ચપટી) દહીં, લસ્સી કે દૂધમાં મિક્સ કરીને દિવસમાં એકવાર સેવન કરવાથી રાહત મળી શકે છે. (ડૉક્ટરની સલાહ લેવી)

• હર્બલ તેલ: હોર્સ ચેસ્ટનટ અર્ક અથવા કસાઈની સાવરણી (Butcher's Broom) જેવા હર્બલ અર્ક ધરાવતા તેલનો ઉપયોગ રક્ત પરિભ્રમણ સુધારવામાં અને સોજો ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.

---

🩺 ડૉક્ટરનો સંપર્ક ક્યારે કરવો?

જો ઘરેલું ઉપચાર કરવા છતાં નીચેની બાબતો અનુભવાય તો તુરંત ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો:

• દુખાવો ૪-૫ દિવસ પછી પણ ઓછો ન થાય.

• પગમાં તીવ્ર દુખાવો થાય અથવા સુન્નતા (Numbness) વધતી જાય.

• પગમાં નબળાઈ અનુભવાય.

• ચાલવામાં કે ઊભા રહેવામાં તકલીફ પડે.

ડૉક્ટર તમારી તપાસ કરીને કારણ જાણી શકે છે અને જરૂર પડ્યે ફિઝિયોથેરાપી, દવાઓ (સોજો ઘટાડનાર કે લોહી પાતળું કરનાર), કે અન્ય સારવાર (જેમ કે કાયરોપ્રેક્ટિક અથવા ગંભીર કિસ્સાઓમાં સર્જરી)નું સૂચન કરી શકે છે.

⚠️ અગત્યની નોંધ: અહીં આપેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી માટે છે. જો તમને સતત અને અસહ્ય દુખાવો થતો હોય, પગની નબળાઈ કે પેશાબ/શૌચ પર નિયંત્રણ ગુમાવવાની સમસ્યા હોય, તો તાત્કાલિક ડૉક્ટર (ન્યુરોસર્જન, ઓર્થોપેડિક સર્જન કે ફિઝિશિયન)ની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.